22 August 2025
Kunstenaar Cas van Deurssen werkt op de grens van begrijpen en niet-begrijpen. Dat doet hij door een proces van proberen, experimenteren en leren. De Mondriaan Fonds-resident vertelt: “Ik heb zelden maar één idee, het zijn er altijd heel veel. Daarmee ga ik aan de slag en sla ik verschillende zijwegen in.”
Geschreven door Pleuni van Keulen
Onbekende weg inslaan
Enthousiast laat hij allerlei prints zien: uitgeknipte afbeeldingen die hij vervolgens weer heeft ingescand. Misschien leiden deze beelden tot iets, misschien ook niet. Het is typisch voor hem als maker. Cas: “Mijn werk begint bij een aantrekkingskracht, een drift of interesse in hoe ik me verhoud tot mijn omgeving. Door te maken, begrijp ik. Dan werk ik tot het voorspelbaar wordt voor mezelf. Daaruit breek ik dan los, door op zoek te gaan naar weer een andere methode of een medium. Vervolgens creëer ik in een korte periode een overvloed aan werk. Fotografie, teksten, scans. Die kunnen allemaal de basis vormen voor nieuw werk. Zo sla ik steeds een weg in die ik zelf nog niet ken.”
Nieuwe media ontdekken
Bij Make Eindhoven betrad Cas tijdens zijn residentie ook allerhande onbekende paden. Hier kon hij aan de slag met andere – voor hem nieuwe – media. Eerder had een basisworkshop in Groningen hem al laten ruiken aan de mogelijkheden van zeefdrukken. Dat zorgde voor een golf aan inspiratie. De oproep voor een residentie bij Make kwam dan ook als geroepen. Cas vertelt enthousiast: “Mijn eerste gedachte was: hier moet ik zijn! Ik moet hier 3 maanden intensief mee aan de slag.”
Niet gericht op eindproduct
En dus startte Cas zijn residentie met zeefdrukken en collagetechnieken. Maar daar bleef het uiteraard niet bij. Hij gebruikte vrijwel alle materialen die op zijn pad kwamen. “Ik probeerde van alles, om mijn kennis te verbreden én om te onderzoeken wat de beste methodes zijn voor het realiseren van mijn ideeën. Met wax, glas, brons en aluminium werken. En zeefdrukken op aluminium, hout, foam, stof, papier – op elk materiaal dat ik had! Ik wilde kijken: wat past bij mij, wat kan ik ermee. De eerste anderhalve maand was vrij experimenteel. Ik was in deze fase niet eindproductgericht. Later in mijn residentie werkte ik meer naar een concreet idee toe. Niet zozeer iets dat ‘af’ is, maar een manier om te werken met een breed scala aan materialen.”
Zeefdruk van zalm
De eerdergenoemde overvloed aan werk ontstond ook bij Make, vertelt Cas. “Ik bouwde een collectie op voor mezelf, met meer dan 400 scans van allerlei objecten die ik vanuit huis meenam, op straat vond of bij Make tegenkwam. Tot dan toe kwamen de invloeden uit mijn omgeving op een andere manier tot uiting in mijn beeldtaal. Werken met fotografische elementen bracht me een directere en voor mij nieuwe benadering, waarmee het narratief verschuift.”
artikel gaat verder onder afbeeldingen
“Met de scans ben ik gaan zeefdrukken, en via collagetechnieken bouwde ik aan nieuw werk op onbekend terrein. Op het eerste zeefdrukraam dat ik belichtte, stond een pak zalm van de Albert Heijn. Dat heb ik ontzettend vaak afgedrukt in CMYK. Het ging me hierbij niet zozeer om het beeld zelf, maar vooral om hoe het beeld reageert en zich gedraagt na steeds dezelfde afdruk. Uiteindelijk leidde deze nieuwe werkwijze tot een serie werken. En ik verwacht dat deze methode ook mijn komende werk zal beïnvloeden. ”
Nieuwe liefde voor glas
Met volop technieken en expertise van adviseurs tot de beschikking en een creatief brein dat overloopt van ideeën, had Cas eindeloze mogelijkheden om te experimenteren. “Make is uniek vanwege de crossovers tussen 2D en 3D. Dat past ook bij mij. Want als ‘schilder’ werk ik toch altijd in 3 dimensies: achter het doek, op het doek en voor het doek. Vrij sculpturaal dus. Die mix van dimensies en technieken was ook een reden om Make te kiezen als werkplek.”
Cas heeft een achtergrond in de bouw en werken met metaal. Gecombineerd met zijn affiniteit voor constructieve elementen, lag het voor de hand te gaan gieten met brons en aluminium. Ironisch genoeg gebruikte hij deze technieken juist het minste. Glas daarentegen bleek zijn nieuwe liefde. Cas vertelt: “Met dit medium had ik eerst weinig, het lag zó ver van me af. Maar toen ik ermee aan de slag ging met de adviseurs, ontdekte ik wat je er allemaal mee kan. Welke methodes en technieken bestaan. Zo ging de bal rollen en liep ik ineens weer over van ideeën!”
Knopen doorhakken
Zo halverwege de residentie werd het tijd om beslissingen te nemen. “Ik moest van mezelf wat knopen doorhakken,” vertelt Cas. “Glas casten (een techniek waarbij je massief glazen objecten maakt met behulp van een mal, red.) vond ik interessant, en dus ging ik daarmee aan de slag. Ik maakte eerst waxmodellen, waarop ik weer gipsmallen maakte. Die gebruikte ik vervolgens voor een serie glazen klimwandobjecten.”
“Bij zeefdrukken focuste ik op een serie schilderingen met ecoline en parelmoerpoeder op polyester film, waar ik teksten op gezeefdrukt heb. Ook werkte ik met CMYK-zeefdrukken op plexiglas, dat een relatie met licht aan kan gaan. En ik zeefdrukte op TPU (Thermoplastic Polyurethane, red.), een op siliconen gebaseerde stof waarvan ik een stuk van 5,20 bij 2 meter had. Daarop maakte ik een serie grote zeefdrukken, met een soort freehand-collage aan de hand van ingescande kleivormen die ik heb uitvergroot tot een compositie. Daarmee ben ik de laatste weken vooral bezig geweest.”
Creatieve speelplaats
En toen zat de residentie erop. Een leerzame tijd van risico’s nemen, spelen, vallen en weer opstaan. En dat allemaal in een veilige omgeving vol materialen, technieken en expertise. Zónder de druk van het leveren van een eindresultaat. Volgens Cas maakt dit Make Eindhoven zo uniek. “Hier krijg je de kans om grenzen te verkennen en op te rekken, in nieuwe technieken te duiken en vrij te experimenteren. Het is een creatieve speelplaats die je enorm uitdaagt om te onderzoeken. Dat gevoel van vrijheid samen met de ondersteuning van experts en de openheid van de plek, maakt het een ervaring die iedere kunstenaar op z’n minst één keer moet hebben!”
Deze residentie is gefinancierd door het Mondriaan Fonds.