24 June 2026
Reflections is een serie interviews waarin we ieder kwartaal terugblikken met een adviseur voor metaal, glas, grafiek of CAD/CAM. Bijzondere projecten passeren de revue. We krijgen meer inzicht in bepaalde technieken. En we horen meer over wat adviseurs nu echt belangrijk vinden in het maken. Dit keer aan het woord: Alice Schiavone, adviseur Grafische technieken.
Geschreven door: Pleuni van Keulen
Fotografie: Ruud Hermans, Pleuni van Keulen
Maak het mogelijk
Sommige kunstenaars komen bij Make om te onderzoeken en al doende te verkennen. Anderen hebben een heel duidelijk beeld van hun eindresultaat en de weg ernaartoe. Spoiler: het gaat bijna nooit 100% volgens plan volgens Alice. “Ik hou van beide benaderingen. En uiteindelijk ben ik hier om de makers te helpen hun werk mogelijk te maken.” Als iets nog nooit is gedaan, zorgt dat soms voor een flinke brug tussen een idee en het materiaal. Want bedenken is één ding, het daadwerkelijk maken een tweede.
Alice: “We zeggen bijna nooit dat iets onmogelijk is. We proberen het gewoon. Soms moet je dan even wachten op het resultaat en vervolgens erop reflecteren. Want misschien denk je alles goed te doen, totdat er ineens iets onverwachts gebeurt. Dat is helemaal oké en dat willen we ook omarmen.”
Toegevoegde waarde als criterium
Make is geen productiefaciliteit en wil dat ook niet zijn. Wat zijn dan de criteria om hier te werken? Alice: “Het is moeilijk om dat precies te bepalen en we zijn bezig dit duidelijker te krijgen. Wel kan ik zeggen dat mensen voor Make kiezen, omdat ze weten dat ze het werk zélf moeten doen. Soms komen makers naar ons vanwege het onderzoekende karakter en de inhoud van hun werk, of omdat ze een specifieke technische aanpak hebben. Dat voegt dan waarde toe aan een project en aan onze werkplaats. Daarnaast zijn we er omdat je dit soort werk thuis niet kunt doen, of slechts gedeeltelijk. Wijzen we een voorstel af, dan betekent dit soms dat iemand diens project niet kan maken. Daarom kijken we heel zorgvuldig naar de projectvoorstellen. En ik vind het mooi dat mensen hun vertrouwen en hun projecten aan ons geven.“
Artikel gaat verder onder de foto’s
Kennisuitwisseling
Het uitwisselen van kennis met kunstenaars is een interessant onderdeel van Alices rol – en van de andere Make-adviseurs. Een goed voorbeeld hiervan is Gladys Zeevaarders, die een heel duidelijk idee had. Alice legt uit: “Gladys wilde met A0 Toyobo-platen met 4 kleuren op zeer dun en delicaat Japans papier drukken.” Met Toyobo–printen belicht je beelden op een lichtgevoelige plaat die je kunt printen – na het ontwikkelen en inkten van de plaat. Alice: “Ze kwam met enorme geprepareerde platen. Dit formaat en het papier waren allebei nieuw voor mij. Normaal etspapier weegt ongeveer 300 gram, dit was 40. Om 4 keer op dit papier te printen met 4 kleuren … Ik dacht echt dat het papier het niet zou houden, maar het het werkte! Ik was zo onder de indruk ervan. Het natte dunne papier is ontzettend delicaat, maar het kan dus heel veel aan. Zo zie je, uiteindelijk is veel mogelijk. En als je het goed plant, kun je het laten lukken. Natuurlijk helpt het wel om wat ervaring te hebben.”
Groot, groter, grootst
Het was niet alleen Gladys met haar A0-prints die een maatje groter ging. Sterker nog, er zijn de afgelopen maanden veel grote prints gemaakt. Limburg, Groningen, België – makers weten hun weg naar Make wel te vinden. Alice: “Herman Knottnerus kwam uit Groningen met wat extra grote zinkplaten die hij met droge naald had geëtst. Het lukte om die grote platen onder de pers te verschuiven, zonder daarbij een soort snijlijn tussen de onderdelen te krijgen. Dat was onverwacht.”
Mensen kunnen ook eindelijk de nieuwe grote zeefdruktafel gebruiken. Julius Thissen deed dat bijvoorbeeld. Alice: “Julius kwam goed voorbereid bij ons, met supergedetailleerde foto’s die hij op stof wilde zeefdrukken. Er waren wel wat technische uitdagingen. De inkt droogde namelijk heel snel en het scherm raakte verstopt bij het handmatig maken van de afdruk op de grote textieltafel. Dus voegden we water toe om de inkt dunner te maken en verhuisden we naar de grotere zeefdruktafel. Die geeft namelijk meer druk. Dat werkte en het eindresultaat is supermooi.” Dat we een grote zeefdruktafel hebben, betekent overigens niet per se dat mensen ook de volledige capaciteit ervan moeten gebruiken, zegt Alice. Makers kunnen de tafel ook gebruiken voor kleinere schermen.
Autonoom in lithografie
Het gaat zeker niet alleen om groot, groter, grootste. Neem bijvoorbeeld Noa Mac Donald. Na een werkperiode van 60 dagen is zij nu expert in kleinere lithografie, waarbij ze afdrukken maakte voor een animatievideo. Alice: “Steendruk wordt niet vaak gebruikt. Echt fijn dat iemand als Noa er zo autonoom mee kan werken. Dat kost tijd en het proces is precies. Je kunt ermee experimenteren, maar je moet wel eerst alle stappen doorlopen – een heel specifiek proces. Noa is er echt goed in. Daarom hebben we haar uitgenodigd om haar vaardigheden te demonstreren en te werken met de extra grote lithopers tijdens DDW.”
Zeefdrukken op glas
Een techniek die – in tegenstelling tot lithografie – wel vaker wordt toegepast, is zeefdrukken op glas. Een mooie kruising tussen 2 technieken bij Make. Alice: “Het is best bijzonder dat je dit allemaal inhouse kunt doen bij ons, en we hebben er momenteel veel vraag naar. Het is altijd spannend als we wachten tot de stukken worden gebakken. Soms weten we niet wat er gaat gebeuren, soms loopt het goed af. Voor de kunstenaars is het onderzoek, maar ook voor ons – door al deze projecten leren we veel.”
Crossover met CAD/CAM
Werken met glas is niet de enige crossover binnen de werkplaats. Tegenwoordig heeft Make een CAD/CAM-lab voor al je computerondersteunde ontwerp en productie. Dat biedt ruimte voor nieuwe kruisbestuivingen. Alice: “Samantha Thole kwam binnen met een duidelijk idee van wat ze wilde. Ze wilde zink- of koperplaten gebruiken om een afbeelding te foto-etsen en vervolgens in een heel specifieke vorm te snijden. Maar hoe doe je dat? Ze deed het nooit eerder, en ik ook niet.” Samen met adviseurs Bo (CAD/CAM) en Chad (Grafiek), ontdekten ze wat werkte. Alice: “Zinkplaten blijk je te kunnen CNC-frezen. We probeerden dit eerst op de koperen platen, maar dat werkte niet. Dus, nu weten we het! Projecten als deze zijn een voorbeeld voor de toekomst. Ik vind het dan ook geweldig dat kunstenaars zoals Samantha de nieuwsgierigheid hebben om dit met ons te proberen en te ontdekken wat werkt en wat niet.”
